deadpoet

«فلسفه تاملی بی پایان در باره انهدام خود بدست ادبیات است»    

                                               «پل دمان» 

                           

 ادبیات کوندرا فلسفه

ایتالو کالوینو در کتاب(چرا باید کلاسیکها را خواند)دنی دیدرو«نویسنده قرن هفدهمی» را اینگونه توصیف  میکند:«نوشتار ازاد دیدرو در کتاب(ژاک قضا و قدری)همان اندازه در برابر فلسفه قرار می گیرد که در مقابل ادبیات زمان خود.اما ادبیاتی که ما امروز به عنوان نوشتار حقیقی ادبی می شناسیم همان نوشتار اوست».و در ادامه منظور خود  از رفتارهای ضد نوشتاری دیدرو را  اینگونه توضیح می دهد: دیدرو با گونه رفتار فاصله گذارانه بین متن و مخاطب «نیت اصلی رمان نویس را که همان وادار کردن مخاطب به فراموشی این مطلب دارد که دارد یک کتاب می خواند را وارونه می کند و اعتراضات و کنجکاویها و همینطور انتظارات مخاطب را در متن خود منعکس میکند» (به نقل از همان کتاب).

 

فکر میکنم این مقدمه خوبی برای میلان کوندرایی است که کالوینو نمایشنامه (ژاک و اربابش)او را اقتباسی هوشمندانه از اثر ژاک قضا و قدری دنی دیدرو می داند.کالوینو همین طور معتقد است کتاب(سبکی تحمل ناپذیر هستی)،میلان کوندرا را به عنوان دیدرویی ترین نویسنده معاصر معرفی میکند و این انتخاب را اینگونه توضیحی میدهد:«کوندرا به خاطر در هم امیختن رمان احساسی،رمان وجودی،فلسفی و طنز»شایسته جنین عنوانی است

 

می توان کوندرا را نویسنده ای فیلسوف خطاب کرد.کوندرا نویسنده ای است که بر لبه تیغ و بر مرز ادبیات و فلسفه قدم بر می دارد. متضادهایی که از افلاطون تا قبل ازدریدا اشتی ناپذیر پنداشته می شدند.همرا با این نگاه است که فلسفه برتر از ادبیات است ودلیلش هم ذات گفتاری فلسفه است و ادبیات گونه ای نازل تر است چون بر پدیده نوشتاری خود بنیان نهاده شده است. متنهای فلسفی زیادی وجود دارند که درباره  ادبیات و به طبع جایگاه نازل ان نسبت به فلسفه نوشته شده اند،اما کوندار این رابطه را معکوس میکند و در نوشتارادبی به گونه ای فلسفیدن با بن مایه های قوی هستی شناسانه و وجودی می پردازد.باید در نظر داشت ادبیات  هنگامی که به عنوان تریبونی برای بیان هر گونه دیدگاه شخصی و اجتماعی و جنسیتی قرارا بگیرد و تمام هستیش را در اختیار هر گونه محتوایی قرار بدهد  به ابتذال مخض کشیده می شود. اما کوندرا به دام این ابتذال نمی افتد و در قدم اول یک نوشتار ادبی خلق می کند و در مرحله بعد به فلسفیدن به معنای عام خود می پردازد

 

نوشته شده در ۱۳۸٦/۱۱/۱٦ساعت ۱:۱٥ ‎ب.ظ توسط مجتبی دهقان نظرات ()

Design By : Pars Skin